Licznik odwiedzin

880718
Twój IP: 34.231.247.139
: 2019-09-22 08:57:07

Bolesław Papi – starachowicki ornitolog

Nakładem Bogucki Wydawnictwo Naukowe ukazała się w 2013 roku książka poświęcona wpływowi polityki na życie i pracę przyrodników różnych narodowości, żyjących w XX wieku w krajach pod rządami totalitarnymi. Pokazująca, jak wielki, często zgubny wpływ na rozwój nauki wywierać może sytuacja polityczna, oraz jak wielka bywa siła ludzkiego charakteru, która pozwala ocalić osiągnięcia nauki od całkowitego zniszczenia mimo ekstremalnych okoliczności. Przed polskim, poszerzonym wydaniem książka ukazała się w Niemczech i Rosji. Polskie wydanie to kilkadziesiąt barwnych historii – od laureatów Nagrody Nobla po zwykłych obserwatorów ptaków.

Jednym z bohaterów rozdziału zatytułowanego „Wojna, Syberia, obozy koncentracyjne – losy ludzkie w czasach najtrudniejszych” jest starachowiczanin, Bolesław Papi, młody ornitolog-amator, którego większość mieszkańców naszego miasta zna przede wszystkim jako żołnierza Armii Krajowej o pseudonimie „Czerw”, który zginął w zamachu na funkcjonariusza niemieckich służb okupacyjnych Ericha Schütze w maju 1944 roku. Śmierć Papiego i drugiego z zamachowców – Michała Nowaka – upamiętnia pomnik na placu Rynek w centrum miasta. Niewielu ze starachowiczan kojarzy natomiast Bolesława Papiego z ornitologią. Tymczasem młody Bolek, który w dzieciństwie dużo chorował, „skazany” na pobyt w domu i sanatoriach, zaczął obserwować ptaki w ogrodzie przydomowym na Kolonii Orłowo lub w parkach sanatoryjnych w Krynicy i Pieninach. Od 1935 roku (tj. od piątej klasy szkoły podstawowej) zaczął zapisywać, niemal z naukową dokładnością, swe obserwacje w postaci dzienników (ich fragmenty były publikowane po wojnie). Był „świetnym materiałem” na przyszłego przyrodnika-ornitologa, lecz – niestety – tragiczna i przedwczesna śmierć to przerwała.

Autorem książki jest biolog, dr Eugeniusz Nowak z Bonn, związany zawodowo z pracą w Niemczech. Polskie wydanie swojej książki postanowił wzbogacić o życiorysy polskich ornitologów, w tym Bolka Papiego. Przy tej okazji miałem przyjemność poznać autora, który szukał w Starachowicach informacji o Bolku. Na moja prośbę kolega Leszek Żmijewski udostępnił wówczas autorowi materiały o Papim ze swojego archiwum prywatnego (za co autor w książce zamieścił podziękowania).

Książka, licząca 460 stron, została wydana bardzo starannie (twarda oprawa) przez Wydawnictwo Naukowe Bogucki z Poznania. Dzięki świetnej narracji autora, książka jest pasjonującą lekturą, którą polecam każdemu zainteresowanemu historią XX wieku.

kol. Adam Brzeziński


 

 

Hutnictwo i przemysł metalowy Zagłębia Staropolskiego

Obraz Zagłębia Staropolskiego w latach dwudziestolecia międzywojennego widziany poprzez pryzmat hutnictwa i przemysłu metalowego prezentuje praca Jana Główki wydana przez Muzeum Historii Kielc w 2012 roku. Na ponad 300 stronach można znaleźć następujące informacje:

Rozdział I Zagłębie Staropolskie w okresie międzywojennym: Kształtowanie regionu – poglądy, Granice i obszar, Stosunki ludnościowe, Stosunki gospodarcze.

Rozdział II Czynniki rozwoju hutnictwa i przemysłu metalowego w Zagłębiu Staropolskim: Tradycje hutnictwa i przemysłu metalowego, Straty wojenne i odbudowa ze zniszczeń, Zaplecze surowcowe, Rozwój komunikacji.

Rozdział III Rozwój przemysłu hutniczego i metalowego w Zagłębiu Staropolskim: Hutnictwo i przemysł odlewniczy, Przemysł wojenny i produkcja na rzecz wojska, Przemysł maszynowy i narzędziowy, Metalowy przemysł przetwórczy, Hutnictwo i przemysł metalowy Zagłębia Staropolskiego w Centralnym Okręgu Przemysłowym.

Rozdział IV Charakterystyka przemian: Rozwój bazy technicznej, Przemiany w rozmieszczeniu i charakterystyce produkcji, Wielkość zakładów, zatrudnienie i uwarunkowania pracy, Kadry i rozwój szkolnictwa technicznego.

W skład obszaru Zagłębia Staropolskiego w okresie międzywojennym autor zalicza również „nasz” powiat iłżecki i jego zakłady – zarówno te duże – jakimi były zakłady w Starachowicach Towarzystwa Starachowickich Zakładów Górniczych S.A. – jak i mniejsze – jak np. Fabrykę Pługów i Narzędzi Rolniczych „Wierzbnik” Braci Lehman w Wierzbniku, Odlewnię Metali Żeliwa i Warsztaty Mechaniczne inż. Eugeniusza Próchnickiego w Wierzbniku czy Fabrykę Turbin i Maszyn Młyńskich „Wąchock” Mikołaja Schoenberga i Wacława Skąpskiego w Wąchocku.

Książka wydana została bardzo starannie przez Muzeum Historii Kielc. Słabością książki jest minimalna ilość materiału ilustracyjnego, a faktycznie jego brak.

kol. Adam Brzeziński


 

Nowa książka o przedwojennych Zakładach Starachowickich

Miło mi poinformować, że właśnie ukazała się książka-album o najnowocześniejszym produkcie przedwojennych starachowickich zakładów zbrojeniowych – armacie przeciwlotniczej 75 mm wz. 36 i wz. 37. Książka porusza następujące tematy:

  • Historia Towarzystwa Starachowickich Zakładów Górniczych S.A.
  • Przebieg prac nad konstrukcją armaty przeciwlotniczej 75 mm.
  • Opis budowy i działanie armaty przeciwlotniczej kalibru 75 mm wz. 36 i wz. 37.
  • Amunicja.
  • Motoryzacja artylerii przeciwlotniczej 75 mm wz. 36 i wz. 37.
  • Działoczyny przy armacie przeciwlotniczej kalibru 75 mm wz. 36 i wz. 37.
  • Przeciwlotnicze aparaty centralne i nasłuchowniki.
  • Organizacja baterii armat plot. 75 mm wz. 36 i wz. 37.
  • Udział armat plot. 75 mm wz. 36 i wz. 37 w działaniach wojennych 1939 r.
  • Armata przeciwlotnicza kal. 90 mm wz. 1939 S (produkcję tej armaty planowano uruchomić w Zakładach Starachowickich w 1940 r.)

Autorzy książki – Wiesław i Piotr Słupczyńscy z Siedlec – to pasjonaci historii polskiej artylerii, znani z kilku cenionych publikacji o przedwojennych konstrukcjach. Na 120 stronach w formacie A4 zamieścili chyba wszystko, co wiadomo o armacie przeciwlotniczej 75 mm, jednym ze sztandarowych produktów Zakładów Starachowickich. Całość jest bogato ilustrowana fotografiami kolorowymi i czarno-białymi oraz rysunkami. Ze względu na wysoki poziom edytorski książka jest bardziej albumem niż typowym opracowaniem historycznym (załączam fotografie okładki i kilku stron). Ale tym lepiej i przyjemniej się ją czyta i ogląda. Serdecznie polecam, tym bardziej, że w niewielkim stopniu również przyczyniłem się do powstania tej książki...

Adam Brzeziński

Czytaj więcej...

Promocja książki "Gródek"

W dniu 29 marca 2011 roku odbyła się w Bibliotece w Iłży promocja kolejnej publikacji  Towarzystwa Przyjaciół Starachowic  p.t. „Gródek” autorstwa Kazimierza Władysława Dąbka.
Iłża była ojczyzną autora. Urodził się w Błazinach w roku 1920, zmarł przedwcześnie w roku 1993. Był chłopo-nauczycielem  kochającym oba te zawody. Mieszkał w Błazinach, gdzie prowadził  gospodarstwo rodzinne po rodzicach. Równocześnie pracował 33 lata w Liceum Ogólnokształcącym w Iłży jako nauczyciel historii.
Towarzystwo Przyjaciół Starachowic dostąpiło zaszczytu wybrania do druku i wydania z bogatego dorobku pisarskiego drugiej już książki tego autora. W tej publikacji autor stworzył legendę w której   przekazuje prawdę historyczną widzianą oczami regionalisty. Czytelnik znajdzie w niej wiedzę o początkach Państwa Polskiego na przykładzie „Gródka” powstałego na obszarze dzisiejszej Iłży. Znajdujemy  również czynnik ekologiczny w postaci autentycznych opisów przyrody.Jako regionalista odzwierciedla wiele niespotykanych już dzisiaj codziennych czynności dawnych mieszkańców jak n p. pieczenie chleba.
Przedstawienie Iłży w sposób ujęty przez autora budzi podziw.
Promocja odbyła się przy wypełnionej dziećmi „ po brzegi” Sali z udziałem Władz Gminy oraz Bibliotekarzy .
Pozycja ta ujrzała światło dzienne dzięki córkom autora, które wybrały ją z rękopisów zawierających bogaty dorobek pisarski autora i udostępniły do druku, za co składamy słowa podziękowania.

Opowiadał dzięcioł sowie

Promocja książki Kazimiera Władysława Dąbka „Bukowego"

„ Plotki okupacyjne, czyli opowiadał dzięcioł sowie" w Bibliotece  w Iłży 29.01.2010.

  Było to bardzo ciekawe spotkanie. Wzięło w nim udział wielu mieszkańców, przedstawiciele władz Gminy, wychowankowie autora, nauczyciele,  młodzież oraz przedstawiciele Wydawcy Towarzystwa Przyjaciół Starachowic.
Po omówieniu wstępu oraz przedmowy do książki przez Prezesa Towarzystwa Leszka Żmijewskiego oraz nakreśleniu sylwetki autora przez Wiceprezesa Zofię Walkiewicz, uczennica Iłżeckiego Liceum Ogólnokształcącego przeczytała fragment książki,po czym wywiązała się ożywiona dyskusja na temat osobowości autora, człowieka zacnego, nieprzeciętnego, godnego naśladowania.
Z wielkim zainteresowaniem rozmawiano na temat walk toczących się na Ziemi Iłżeckiej, które autor  opisał jako bezpośredni ich uczestnik.

Dyrektor Biblioteki Pani Teresa Niewczas, będąca byłą uczennicą autora, opowiedziała kilka historii z życia szkoły z udziałem  Profesora Dąbka.